Gatz Harana Interreg Sudoe programan
Interregional Sudoe programa, ofizialki “Interreg V-B Europa Sudoeste Programa” (SUDOE) izenez ezagutzen dena, lurralde-lankidetzako ekimen bat da, Europar Batasunak Eskualde Garapeneko Europako Funtsaren (EGEF) bidez finantzatua. Programa honek Europako hego-mendebaldean eskualde eta nazioz gaindiko garapena sustatzea du helburu. Espainiako, Frantziako, Portugalgo eta Andorrako Printzerriko eskualdeen arteko lankidetza sustatu nahi du Sudoek, lehiakortasuna hobetzeko eta garapen jasangarria sustatzeko, besteak beste, berrikuntza teknologikoan, ingurumenean eta baliabide naturalen kudeaketan. Eskualdeen arteko lankidetzak aukera ematen die eskualde horiei ezagutzak, esperientziak eta baliabideak partekatzeko eta erronka komunei eraginkortasun handiagoz aurre egiteko.
VALSIPAM. 2020-2023
InterregSudoe Europako lurralde-lankidetzako programak VALSIPAM proiektua onartu du laugarren deialdian. Proiektuaren helburua da “Munduko Nekazaritza Ondarearen Sistema Garrantzitsuen (Sipam) eta Europako antzeko beste lurralde batzuen dinamizazio eta balorizazio turistiko jasangarria sustatzea”
Proiektuak Europan Sipam lurralde-sare bat sortzearen aldeko apustua egiten du, sistema horiek desagertzeko arriskua murrizteko aukera emango duten irtenbide berritzaileetan oinarritutako eredu integral bat diseinatzera, probatzera eta ezartzera bideratua.
Elikadura eta Nekazaritzarako Nazio Batuen Erakundeak (FAO) Añanako Gatz Harana Munduko Nekazaritza Ondarearen Sistema Garrantzitsu (SIPAM) gisa aitortu zuen Europan. SIPAMak nekazaritza-sistema partikular horien etorkizuna zaintzeko eta bermatzeko tresna dira, gizateriari zerbitzu sozial, kultural, ekologiko eta ekonomikoen konbinazioa ematen baitiote. Hala ere, gaur egun mehatxu larriak dituzte; besteak beste, klima-aldaketa, globalizazioa, produktu lehiakorragoak, edo jarduera uztea errentagarritasun txikiagatik (horrek biodibertsitatearen eta ezagutzaren galera eta despopulazioa dakar).
Proiektu horren helburua da SIPAM lurralde-sare bat sortzea, turismo-balorizazioko eredu integral bat diseinatzeko, probatzeko eta ezartzeko, sistema horiek desagertzeko arriskua murrizteko irtenbide berritzaileak izango dituena. VALSIPAM proiektua berritzailea da; izan ere, lurralde-lankidetzako proiektu batean lehen aldiz, SIPAM nazioarteko aintzatespena duten edo antzeko ezaugarriak dituzten nekazaritza-sistema berezien aukerak eta berrikuntza-potentziala ustiatzeko erronkari heltzen zaio. SIPAM sistemekin (edo antzekoekin), biodibertsitatearekin, paisaiarekin, nekazaritza- eta basogintza-jarduerekin eta kultura-ondarearekin lotura estua duten esperientzia paregabeen turismoan oinarritutako garapen jasangarriaren eredua sustatzen du. Eredua SUDOE espazioko antzeko nekazaritza-sistemetara transferitu ahal izango da.
Andaluziako Nekazaritza Saila da VALSIPAMen buru, eta 1.140.000 €-ko aurrekontua du. 2020ko azaroaren 1ean jarri zen martxan, eta 2023ko otsailaren 28an amaitzea aurreikusten da. Hiru herrialdetako bederatzi bazkide ditu (Espainia, Portugal eta Frantzia). Zehazki, proiektuan parte hartzen dute Espainiako bost parte-hartzailek (Añanako Gatz Harana Fundazioa, Andaluziako Junta, Taula del Seniako Mankomunitatea, Valentziako Consell de L´Horta Partzuergoa eta Andanatura Fundazioa), Portugaleko bik (Támega Garaiko Eskualdeko Garapen Elkartea eta Ruta del Guadiana-Frantziako Elkartea). eta Frantziako beste bi (Charente-Maritimeko eta Cantaleko Nekazaritza Ganberak).
Bederatzi erakunde horiei, gainera, beste 14 erakunde elkartu gehitu behar zaizkie. Beraz, nazioarteko partaidetza horrek 23 kide ditu guztira, besteak beste, tokiko eta eskualdeko agintariak, toki-garapeneko eta enpresa-munduari laguntzeko erakundeak, ikerketa-erakundeak eta unibertsitateak, nekazaritza-ganberak, jatorri-deituren erakunde arautzaile bat, parke naturalak eta turismo-arloko elkarteak.
Aurkezpen bideoa
Emaitzak aurkezteko bideoa
HITTS. 2024-2026
InterregSudoe Europako lurralde-lankidetzako programak HITTS (Heritage Innovation, Territory, Tourism and Sustainability) proiektu europarra onartu du, Europako hegoaldeko landa-eremuetako kultura-, natura- eta ondare-berezitasunak suspertzeko.
Añanako Gatz Harana munduan martxan dagoen gatz-ekoizpeneko konplexurik zaharrena da, eta 7.500 urte baino gehiagoko ibilbide ikusgarria du. Nazioarteko aintzatespen garrantzitsuak lortu ditu berreskuratze- eta balio-emate proiektu bikainari esker. Leku horren berezitasuna eta garrantzi historikoa dela eta, hainbat sari jaso ditu; besteak beste, Unescok Munduko Ondare izendatu du, Europako Batasuna/Europa Nostra sari ospetsua jaso du, eta Elikadura eta Nekazaritzarako Nazio Batuen Erakundeak (FAO) Munduko Nekazaritza Ondarearen Sistema Garrantzitsu (SIPAM) izendatu du.
HITTS proiektua SUDOE espazioak aurrez aurre jartzen dituen erronkei erantzuteko sortu zen, besteak beste, despopulazioa, zahartzea eta talentu espezializatuen emigrazioa. Anbizio handiko programa horren helburua da landa-eremuak biziberritzea, kultura- eta natura-ondarearen arloan dituzten ezaugarri paregabeei balioa emanez. Ondarearen berraktibazioari begira, ekimenak sorkuntza artistikoa eta sektore publiko eta pribatuaren arteko lankidetza sustatzen ditu, turismo ekologiko eta jasangarria bultzatzeko metodologia berritzaileak erabiliz. HITTSek turismoa sustatzeko estrategia transnazionala proposatzen du, ondarea aprobetxatzean eta tokiko komunitateak prozesuan aktiboki parte hartzean oinarrituta. Ekintza horien bidez, HITTSek SUDOEko landa-eskualdeak helmuga turistiko jasangarri eta erakargarri bihurtu nahi ditu, eta, hala, inguruko garapen ekonomiko eta kulturalari lagundu.
Huerta de San Antonio de Úbeda Fundazioa buru dutela. Mugaz gaindiko proiektu horrek 1,6 milioi euroko aurrekontua du guztira, eta Eskualde Garapeneko Europako Funtsak kofinantzatuko du % 75ean, Interreg Sudoe (Espainia – Portugal – Frantzia) 2021-2027 programaren bidez, eta 2026ko amaierara arte gauzatuko da. Proiektuaren partzuergoak profil osagarriak eta adituak ditu landa-eremuetako ondarea biziberritzen.
Espainiatik, Huerta de San Antonio Fundazioak (Andaluzia), Añanako Gatz Harana Fundazioak (Euskadi), “Tierra de Libertad” elkarteak (Gaztela-Mantxa) eta Murtziako Unibertsitateko Turismo Fakultateak parte hartzen dute. Portugalek Montalegre udalerria (Tamega Garaia) eta Médio Tejo Udalerrien Arteko Erkidegoa ditu ordezkari; Frantziak, berriz, Parc Naturel régional des Grands Causses (Okzitaniako Eskualdea) eta Aven Armand – Montpellier le Vieux SA enpresa (Okzitaniako Eskualdea).
Proiektuaren hasieran, esku hartzeko eremuetan eragile guztiak inplikatzera bideratutako ekintzak egingo dira, lurralde-laborategien bidez, eta, aldi berean, diagnostiko parte-hartzaile bat egingo da lurraldez lurralde, ondare-, kultura- eta arte-baliabide endogenoak ebaluatzeko, eta 15 jardunbide egoki detektatuko dira.
Zortzi erakunde horiei, gainera, beste 16 erakunde elkartu gehitu behar zaizkie. Beraz, nazioarteko lankidetza horrek 24 kide ditu guztira, besteak beste, tokiko eta eskualdeko agintariak, toki-garapeneko eta enpresa-munduari laguntzeko erakundeak, ikerketa-erakundeak eta turismo-arloko elkarteak.